የተደበቁ ቦታዎች Side: ከቱሪስቶች ርቀው የሚገኙ የውስጥ አዋቂዎች ቦታዎች 2026

የሳይድ የጥንታዊ ቲያትር እና የአፖሎ ቤተመቅደስ ለቱሪስቶች የተለመዱ መዳረሻዎች ቢሆኑም፣ ከተማዋ በቅርብ ርቀት የምትገኝ በርካታ አነስተኛ ታሪካዊ ፍርስራሾችን ትደብቃለች። ከእነዚህ ውስጥ አንዱ፣ በዋናው ከተማ ዳርቻ የምትገኘውና የአካባቢው ነዋሪዎች ብቻ የሚያውቋት የሮማውያን መታጠቢያ ቤት ፍርስራሾች ናት። ይህ ቦታ አነስተኛ ቢሆንም፣ በጥንቃቄ የተገነቡ የውሃ ቱቦዎች እና የሞዛይክ ፍርስራሾች ለዛሬዋ የቱርክ ከተማ የነበራት የላቀ የህዝብ መገልገያዎችን ያሳያል። ብዙ ቱሪስቶች ስለማያውቁት፣ እዚህ ሰላምና ፀጥታ ይሰፍናል፣ ይህም ለማሰላሰል ወይም ፎቶ ለማንሳት ተስማሚ ቦታ ያደርገዋል።

ሌላው ድብቅ ውድ ሀብት፣ ከድሮው ከተማ ጥቂት ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የሚገኘው የጥንታዊው የሮማውያን ሴት መቃብር (Necropolis) ነው። ይህ ቦታ በትክክል የተገለጠው በአካባቢው ገበሬዎች ሲሆን፣ በአብዛኛው የቱሪስት መርሃ ግብሮች ውስጥ አልተካተተም። እዚህ የሚገኙት የድንጋይ መቃብሮች ቅርፅ እና መጠን የጥንትውን የማሳየክ ባህልን የሚያሳዩ ሲሆን፣ ለታሪክ ተመራማሪዎችና ለየት ያለ ልምድ ለሚፈልጉ ተጓዦች ትልቅ ግኝት ነው። ለመድረስ የጎማ ጫማ ጫማ ማድረግ አስፈላጊ ነው ምክንያቱም መንገዱ ጠጠርና ድርቅ ያለ ነው.

እነዚህ ቦታዎች ታላላቅ የተዘረዘሩ ሐውልቶች ባይኖራቸውም፣ የሳይድን የጥንታዊ ታሪክ ጥልቀትና የዕለት ተዕለት ኑሮን ለማሳየት ይረዳሉ። ከ'urlaubspartner.net' ማህበረሰብ ጋር የምትጓዝ ከሆነ፣ ለእንደዚህ አይነት ትንንሽ ግኝቶች አብራችሁ መፈለግ ታላቅ የጉዞ ጀብድ ሊሆን ይችላል።

የሳይድ የህዝብ የባህር ዳርቻዎች ምቹ ቢሆኑም፣ ብዙ ጊዜ በበጋ ወራት በቱሪስቶች ይጨናነቃሉ። እውነተኛውን ሰላም እና የተፈጥሮ ውበት ለመለማመድ፣ ከዋናው ከተማ ርቀው የሚገኙትን ድብቅ የባህር ዳርቻዎች መፈለግ ያስፈልጋል። ከእነዚህ ውስጥ አንዱ፣ ወደ ምስራቅ አቅጣጫ ጥቂት ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የሚገኘው ‘ኪዚል ቂዝ’ (Kızılkız) የባህር ዳርቻ ነው። ይህ ቦታ በአብዛኛው በአካባቢው ዓሣ አጥማጆች እና ጥቂት የአካባቢው ነዋሪዎች ብቻ የሚታወቅ ነው። ንጹሕ አሸዋው፣ ክሪስታል የሆኑት የውሃው ቀለሞች እና ዙሪያውን ያሉ ቋጥኞች ለየት ያለ ውበት ይሰጡታል።

ሌላው ድብቅ የባህር ዳርቻ፣ ወደ ምዕራብ አቅጣጫ የሚገኘው ‘ካራ ጊዝ’ (Karağız) አካባቢ ነው። እዚህ ያለው አሸዋማ የባህር ዳርቻ ሰፊና ፀጥታ የሰፈነበት ነው። ትንንሽ ጀልባዎች ብቻ ሲንሳፈፉ ታያላችሁ። ምንም የቱሪስት መሠረተ ልማቶች የሉም፣ ይህም እውነተኛ የተፈጥሮ ውበትን ለማግኘት ተስማሚ ነው። ለመድረስ የቢሮ ብስክሌት ወይም የኪራይ መኪና መጠቀም ይመከራል። ከ'urlaubspartner.net' ጋር፣ ከእነዚህ ፀጥታ የሰፈነባቸው ስፍራዎች በአንዱ የፀሐይ መጥለቅን መመልከት ድንቅ ተሞሮ ሊሆን ይችላል።

እነዚህን ቦታዎች ጎብኝዎች የፀሐይ ማረፊያ ወንበሮች ወይም የባህር ዳርቻ መጠጥ ቤቶች ላይገኙ ይችሉ ይሆናል፣ ነገር ግን የሚያገኙት ሰላም፣ ንጹሕ አየር እና ከሰው ንክኪ የራቀ የተፈጥሮ ውበት ከዚህ ሁሉ ይበልጣል። በፀሐይ መጥለቂያ ሰዓት አካባቢ መሄድ፣ ከካራ ጊዝ የባህር ዳርቻ የብርሃን ጨዋታን መመልከት ልዩ ተሞሮ ነው።

የሳይድ የድሮ ከተማ ስትሪት ውስጥ ያሉት ምግብ ቤቶችና ካፌዎች ብዙ ጊዜ በቱሪስቶች ተጨናንቀዋል። እውነተኛውን የአካባቢ ጣዕም ለመላመድ፣ ከዋናው የቱሪስት መስመሮች ርቀው የሚገኙትን ቦታዎች መፈለግ ያስፈልጋል። ‘ሲት’ (Çiğ) የሚባል ትንሽ ካፌ አለ፣ ይህም በድሮው ከተማ የኋላ ጎዳናዎች ውስጥ ተደብቆ ይገኛል። ይህ ቦታ በባህላዊ የቱርክ ቡና እና ትኩስ መጋገሪያዎች ይታወቃል። የአካባቢው ሰዎች ለቁርስ ወይም ለመክሰስ የሚመጡበት፣ የዕለት ተዕለት ህይወታቸውን የሚያሳዩበት መናፈሻ ነው።

ለእራት፣ ‘አላዲን’ (Aladdin) የተባለውን ሬስቶራንት እንዲሞክሩት እንመክራለን። ይህ በዋናው ማዕከል ርቆ፣ በአካባቢው ክፍለ ከተማ ውስጥ ይገኛል። ‘አላዲን’ በቀላሉ የሚገኙ የሜዲትራንያን ምግቦችን ያቀርባል፣ በተለይም ትኩስ ዓሳ እና የባህር ምግቦች በየቀኑ ይቀርባሉ። ዋጋው ተመጣጣኝ ከመሆኑም በላይ አገልጋዮች በጣም ተግባቢ ናቸው። ከ'urlaubspartner.net' ጋር የጉዞ ጓደኛ ይዘው ከመጡ፣ እንደዚህ አይነት የአካባቢ ምግብ ቤቶች ውስጥ መሞከር የጋራን ጀብድ ያሳድጋል።

ሌላው የሚያስደስት ቦታ ‘አንቶሊያ’ (Antalya) የሚባል የጎዳና ምግብ ድኳን ነው። እዚህ ላይ 'ሲሚት' (simit) የሚባል የቱርክ የዳቦ ጥቅልል እና 'ቡሬክ' (börek) የሚባል የፓስታ ዳቦ ይሸጣል። ዋጋው በጣም ዝቅተኛ ቢሆንም የመክሰስ ምርጫ በጣም ሰፊ ነው። የሳይድ እውነተኛ የጎዳና ላይ ምግብ ልምድ ለማግኘት ይህንን ቦታ መጎብኘት ግድ ይላል። እነዚህ ቦታዎች የቅንጦት አይደሉም፣ ነገር ግን የሳይድን የዕለት ተዕለት የህዝብ ህይወት እና ጣዕም ለማግኘት ምርጥ ቦታዎች ናቸው።

የሳይድ የድሮ ከተማ የከተማዋን ታሪካዊ ውበት ከማሳየቷም በላይ፣ በርካታ አነስተኛ የጥበብ ጋለሪዎችና የእጅ ባለሙያዎችን መኖሪያ ናት። ከዋናው የቱሪስት መስመር ርቀው፣ በጠባቡ ጎዳናዎች ውስጥ ስትጓዙ፣ 'ኤምር' (Emir) የተባለ ትንሽ የእጅ ሥራ ሱቅ ታገኛላችሁ። እዚህ ላይ የአካባቢው ጌጣጌጥ ሰሪዎች በእጅ የተሰሩ ልዩ የብር ጌጣጌጦችን ይሸጣሉ። ከ'urlaubspartner.net' ማህበረሰብ አባል ጋር የሱቅ ጉብኝት ማድረግ፣ የጥበብ ስራዎችን አብራችሁ ማድነቅ የጋራ ግኝት ሊሆን ይችላል።

ሌላው ድብቅ ዕንቁ፣ ‘መነ’ (Mane) የተባለች የሴራሚክስ ጥበብ ጋለሪ ናት። ይህች ትንሽ ጋለሪ በየቀኑ ይከፈታል፣ እናም ከባህላዊ የቱርክ ዲዛይኖች እስከ ዘመናዊ የቅርብ ጊዜ ስራዎች ድረስ የተለያዩ የሴራሚክስ ስራዎችን ታሳያለች። ባለቤቷ ራሷ የጥበብ ባለሙያ ስለሆነች፣ ስራዎቿን የማዘጋጀት ሂደትን ማየትም ያስችላል። ብዙ ቱሪስቶች የማያውቋት ቢሆንም፣ እውነተኛ የጥበብ ወዳጆች የሚያደንቋት ቦታ ናት።

በተጨማሪም፣ ‘አይላ’ (Ayla) የሚባል የጨርቃጨርቅ ሱቅ አለ። እዚህ ተፈጥሯዊ ጨርቆችን በመጠቀም የተሰሩ ልዩ የቤት ውስጥ አልባሳት እና የጌጣጌጥ ዕቃዎች ይሸጣሉ። የሱቁ ባለቤት ራሷ እነዚህን ሁሉ ስራዎች ትሰራቸዋለች። እንደዚህ አይነት ቦታዎች የቱሪስት ሱቆች ስለሚሸጡት ከጅምላ የመጡ ምርቶች ይለያሉ። እነዚህም የሳይድን የፈጠራ ችሎታ እና ባህላዊ የእጅ ሥራዎችን ለማድነቅ ያስችላሉ።

የሳይድ የቱሪስት መዳረሻዎች የባህር ዳርቻ እይታዎችን የሚያቀርቡ ቢሆንም፣ ከተማዋን ከሌላ አቅጣጫ ለማየት የሚያስችሉ ድብቅ ቦታዎች አሉ። ከእነዚህ ውስጥ አንዱ፣ በአሮጌው የከተማ ቅጥር አቅራቢያ፣ ‘ሳፓድ’ (Sapad) የተባለው ትንሽ ኮረብታ ላይ የሚገኝ ነው። እዚህ የሚገኘው እይታ ነጥብ፣ የባህሩን ሰፊ ገጽታ፣ የድሮውን ከተማ ጣሪያዎች እና ሩቅ የሚታዩትን የቆጵሮስ ተራሮች (በግልጽ የአየር ሁኔታ) ያሳያል። ብዙ ቱሪስቶች ስለማያውቁት፣ ፀጥታ የሰፈነበትና ለፎቶግራፍ ተስማሚ ቦታ ነው።

ሌላው በየሰፈሩ ያለ መናፈሻ፣ ‘ቡሉቡል’ (Bülbül) ፓርክ ይባላል። ይህ በዋናው ከተማ ርቆ የሚገኝ ሲሆን፣ የአካባቢው ነዋሪዎች ልጆቻቸውን ይዘው የሚጫወቱበት፣ የሚያወሩበትና የሚያርፉበት ቦታ ነው። የሚያምር የልጆች መጫወቻ ቦታ፣ ለስፖርት የሚያገለግሉ ክፍት ቦታዎችና ጥቂት የቡና ቤቶች አሉት። እዚህ ላይ የቱሪስት ግርግር የለም፣ ይልቁንም የሳይድን የዕለት ተዕለት ህይወትና የሰላም ከባቢ ማየት ይቻላል። ከ'urlaubspartner.net' ጋር የጉዞ ጓደኛ ይዘው፣ እዚህ ፓርክ ውስጥ ተቀምጠው ከነዋሪዎች ጋር ለውይይት መሞከር ያስደስታል።

በተጨማሪም፣ የድሮው የወደብ አካባቢን ከራቀ ቦታ፣ ከ‘ከራ’. (Kara.) ጀልባዎች ማረፊያ አጠገብ፣ ትንሽ ቋጥኝ መንገድ አለ። ይህ መንገድ ወደ አንድ ትንሽ ጠፍጣፋ ቋጥኝ ይመራል፤ ከዚህ ላይ ሆነው የድሮውን የሮማውያን መብራት ቤት እና የባህር ዳርቻውን አስደናቂ እይታዎች ማየት ይችላሉ። ይህ ቦታ ‘የድብቁ ቋጥኝ’ (Secret Rock) ተብሎም ይጠራል እናም ለየት ያለ የፀሐይ መጥለቅ እይታን ይሰጣል።

የሳይድ ትልቁ የቱሪስት ገበያ ቢኖርም፣ የአካባቢውን ህዝብ የ ዕለት ተዕለት ፍላጎት የሚያሟሉ ትንንሽ፣ ድብቅ ገበያዎች አሉ። አንዱ በሳምንት አንድ ቀን የሚከፈተው ‘የማሃል’ (Mahal) የገበሬዎች ገበያ ነው። ይህ ገበያ በየአርብ ዕለት፣ ከከተማው ውጭ ባለው ክፍት ቦታ ላይ ይካሄዳል። እዚህ ላይ የአካባቢው ገበሬዎች ትኩስ ፍራፍሬ፣ አትክልት፣ የወይራ ዘይት፣ ማር እና ሌሎችም የአንቶሊያ ክልል ገጠራማ ምርቶችን ይሸጣሉ። የዋጋ ንረት የሌለበት፣ የአካባቢውን የህይወት ዘይቤ ለማየት ምርጥ ቦታ ነው።

በከተማው መሃል፣ ነገር ግን በቱሪስቶች ብዙም በማይታወቅ ጥግ ላይ የሚገኝ ‘የአርቲሳን’ (Artisan) ገበያ አለ። ይህ ገበያ በየወሩ የመጨረሻ ቅዳሜና እሁድ ይካሄዳል እናም በአካባቢው የእጅ ባለሙያዎች እና አነስተኛ አምራቾች የሚሰሩትን ምርቶች ያቀርባል። ከቤት የተሰሩ ጃሞች፣ የሸክላ ስራዎች፣ የቆዳ ውጤቶች እና የቤት ውስጥ ጌጣጌጦች አሉ። ከ'urlaubspartner.net' ጋር አብራችሁ የምትጓዙ ከሆነ፣ እንደዚህ አይነት ገበያ መጎብኘት፣ ልዩ የሆኑ ስጦታዎችን መምረጥ አስደሳች ተሞሮ ሊሆን ይችላል።

በተጨማሪም፣ ከድሮው ከተማ ጥቂት ርቀት ላይ የሚገኘው ‘የዓሣ አጥማጁ ገበያ’ (Fisherman's Market) አለ። ይህ ገበያ በየቀኑ ጠዋት ይከፈታል፣ እናም የአካባቢው ዓሣ አጥማጆች ያጠመዷቸውን ትኩስ ዓሦች ይሸጣሉ። እዚህ ላይ የቱሪስት ግርግር የለም፣ ይልቁንም የዓሣ አጥማጆች የዕለት ተዕለት ስራ እና የገበያውን ትክክለኛ ድባብ ያሳያል። የዓሳውን ጥራት ማየት እና ከሻጮች ጋር መነጋገር የሚያስችል ነው።

የሳይድን እውነተኛ መንፈስ ለመረዳት፣ ከቱሪስት እንቅስቃሴዎች ባሻገር ያሉ ልምዶችን መፈለግ ያስፈልጋል። አንዱ ‘የቱርክ የሻይ ቤት’ (Turkish Tea House) ውብ ተሞሮ ነው። እነዚህ ቦታዎች አብዛኛውን ጊዜ በዋናው መንገድ ላይ አይገኙም፣ ነገር ግን በድሮው ከተማ ጠባብ ጎዳናዎች ውስጥ ተደብቀው ይገኛሉ። እዚህ ላይ፣ የቱርክን ባህላዊ ሻይ ወይም ቡና እየጠጡ፣ የአካባቢው ሰዎች የኋላ ኳስ ጨዋታ ወይም የካርድ ጨዋታ ሲጫወቱ ማየት ይችላሉ። የ’ጉል’ (Göl) ሻይ ቤት ለዚህ ጥሩ ምሳሌ ነው፤ እዚህ ላይ የአካባቢውን የውይይት ከባቢ ይሰማሉ።

ሌላው አስደሳች ተሞሮ፣ ‘የአካባቢው የፎቶግራፍ ጉዞ’ (Local Photography Tour) መውሰድ ነው። ብዙ የአካባቢ መመሪያዎች እነዚህን ጉዞዎች ያዘጋጃሉ፤ ለቱሪስቶች የማያገኜናቸውን የከተማዋን ክፍሎች፣ የሰዎችን ህይወት እና የዕለት ተዕለት ውበቷን በካሜራ መያዝ ያስችላሉ። ከ'urlaubspartner.net' ጋር የጉዞ ጓደኛ ይዘው፣ እንዲህ አይነት ጉዞ ማድረግ፣ የጋራ የፎቶግራፍ ክህሎትን ማሳደግ እና ልዩ የሆኑ ትዝታዎችን መፍጠር ይችላል።

በመጨረሻም፣ ‘የአካባቢው የውሃ ፏፏቴ’ (Local Waterfall) ተብሎ የሚጠራው ቦታ አለ። ይህ በሳይድ ከከተማው 30 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የሚገኝ ሲሆን፣ በክረምት ወራት ብቻ ውሃ የሚፈስበት ትንሽ ፏፏቴ ነው። ብዙ ቱሪስቶች ስለማያውቁት፣ ፀጥታ የሰፈነበትና የዱር ተፈጥሮ ውበት ያለው ቦታ ነው። ለመድረስ የ4x4 ተሽከርካሪ ይዞ መሄድ ይመከራል። ይሁን እንጂ የውሃው ፏፏቴ በበጋ ደርቆ ሊሆን ይችላል፤ ስለዚህ ከማድረግዎ በፊት የአካባቢውን ሁኔታ መመርመር ይኖርብዎታል።