Günlük Səfərlər: Gondar ətrafında ən yaxşı yerlər və turlar 2026
Qondar, Efiopiyanın şimalında yerləşən, öz tarixi və memarlığı ilə heyranedici bir şəhərdir. Fasil Gəbbi qalaları, habelə qədim kilsələri və monastırları ilə Qondar, bir çox səyahətçinin "Must-Visit" siyahısındadır. Ancaq bu şəhərin cazibəsi təkcə öz sərhədləri daxilində deyil, ətrafında da möcüzələr gizlədir. 'urlaubspartner.net' üzvləri üçün, bu dayaq nöqtəsindən Efiopiyanın zəngin təbiətini və mədəniyyətini kəşf etmək əsl macəradır. Bir səyahət dostu ilə birlikdə bu kəşfləri etmək təcrübənizi daha da zənginləşdirəcək, yeni dostluqlar qurmaq və unudulmaz xatirələr yaratmaq üçün əla fürsət yaradacaq.
Bu bələdçi, Qondardan çıxaraq Efiopiyanın bənzərsiz landşaftlarını, tarixi ərazilərini və mədəniyyətini kəşf etmək istəyən hər kəsə ünvanlanıb. İstər tarixi yerlərin pərəstişkarı olun, istərsə də təbiət aşiqi, bu bölgədə hər zövqə uyğun bir şey tapmaq mümkündür. "Travel Buddy Community" üzvləri üçün təklif olunan bu səyahətlər, nəqliyyatdan tutmuş görməli yerlərə qədər ətraflı məlumatlarla doludur. Hər bir marşrut, Efiopiyanın ruhunu hiss etmək və onun gözəlliklərini yaşamaq üçün hazırlanmışdır.
Efiopiyanın Şimal Hissəsi, Qondar şəhəri ilə başlayan bir mədəniyyət və təbiət beşiğidir. Bu təlimat, hər bir istiqamət üçün necə çatmaq, nə görmək və nə etmək lazım olduğunu ətraflı şəkildə izah edəcək. Həm klassik, həm də daha az tanınan, lakin mütləq ziyarətə dəyər yerləri əhatə edəcəyik. Gəlin Qondardan kənara çıxaq və bu mövcud macəraları birlikdə yaşayaraq Efiopiyanın sirli dünyasına baş vuraq.
Simien Dağları Milli Parkı: Afrikanın Bənzərsiz Təbiət Möcüzəsi
Qondardan ən məşhur və heyranedici günlük səyahətlərdən biri şübhəsiz ki, Simien Dağları Milli Parkına səyahətdir. UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmiş bu park, Efiopiya yaylasının ən hündür zirvələrinə ev sahibliyi edir və inanılmaz mənzərələrlə ziyarətçilərini valeh edir. Burada cəlbedici qədim vulkanik süxur formasiyaları və yamyaşıl kanyondan tutmuş, Efiopiya canavarı, Gelada pavianları və Valia İbexi kimi unikal heyvan növləri ilə tanış olmaq mümkündür. Parkda piyada gəzintilər, habelə yüngül trekinq marşrutları mövcuddur ki, bu da onu həm təcrübəli yürüyüşçülər, həm də təbiətsevərlər üçün ideal edir.
Simien Dağlarına çatmaq üçün Qondardan gündəlik ictimai nəqliyyat, xüsusilə də "mini-bus"lar mövcuddur, lakin səyahət müddəti bir qədər uzun ola bilər (təxminən 3-4 saat). Daha rahat və tez yol olaraq, şəxsi avtomobil və ya təşkil olunmuş tur seçmək olar. Təşkil olunmuş turlarda nəqliyyat, rəhbər və lazım gələrsə, park giriş haqqı adətən qiymətə daxil olur. Qiymətlər şəxslərin sayına və tur operatoruna görə dəyişir, lakin adətən €100-200 aralığında gözləmək olar. İdeal müddət tam gündür, çünki parkın genişliyini və fərqli nöqtələrini görmək üçün vaxt lazımdır. Ən yaxşı mövsüm oktyabr-may ayları arasıdır, çünki bu dövrdə hava açığ olur və yağışlar azdır. Avtomobilsiz də mümkündür, ancaq təşkil olunmuş turlar vasitəsilə daha əlverişlidir.
Parkda gəzinti zamanı sizə peşəkar bələdçi və bəzən silahlı mühafizəçi (tələblər dəyişə bilər) müşayiət edəcəkdir. Bu, həm təhlükəsizliyinizi təmin etmək, həm də heyvanlar və bitkilər haqqında daha çox məlumat əldə etmək üçündür. Təbiətin zənginliyi və gözəllikləri arasında keçiriləcək bu gün, Qondar səyahətinizin unudulmaz bir hissəsi olacaq. Unutmayın ki, parkın ətrafında bir neçə kiçik kənd var, burada yerli həyat tərzinə şahid ola bilərsiniz.
Sankaber Camp
📍 Simien Dağları Milli Parkı daxilindəParkın əsas giriş nöqtələrindən biri. Günlük yürüyüşlərə başlamaq üçün əla yer.
Jinbar Vodopadları
📍 Simien Dağları Milli Parkı daxilindəDağların içindəki ən möhtəşəm şəlalələrdən biri, mənzərəli bir gəzinti üçün ideal.
Chenek Camp
📍 Simien Dağları Milli Parkı daxilindəValia İbexlərini görmək üçün ən yaxşı yerlərdən biri. Heyvanları müşahidə etmək üçün əla məkandır.
Debre Berhan Selassie Kilsəsi: Tarix və İncəsənət Abidəsi
Qondarın özündən çox da uzaqda olmayan, lakin ayrıca bir səyahət marşrutu kimi qiymətləndirilə biləcək başqa bir incəsənət və tarix nümunəsi Debre Berhan Selassie Kilsəsidir. Qondarın mərkəzindən cəmi 2-3 kilometr məsafədə yerləşən bu kilsə, şəhərin tarixi irsinin bir hissəsidir. Kilsənin özəlliyi, onun tavanlarını bəzəyən mələk üzlərinin və Bibliya səhnələrinin zərif freskalarıdır. Bu rəsmlər, Efiopiya incəsənətinin ən gözəl nümunələrindən hesab olunur və qədimlikdən bəri əla vəziyyətdə qorunub saxlanılmışdır.
Kilsəyə çatmaq çox asandır. Qondar mərkəzindən piyada gəzmək (təxminən 20-30 dəqiqə) və ya taksi/tuk-tuk istifadə etmək olar (təxminən 5-10 dəqiqə, qiymət ~€5-10). Bu, Qondarda yarım günlük səyahət olaraq rahatlıqla planlaşdırıla bilər. Kilsəni ziyarət etməyin ən yaxşı vaxtı günortadan əvvəl və ya axşamüstüdür, çünki bu zaman işıqlandırma rəsmləri ən yaxşı şəkildə görməyə imkan verir. İl boyu ziyarət etmək mümkündür, ancaq yağış mövsümündə (iyun-sentyabr) çamurdan qaçmaq üçün diqqətli olmaq lazımdır. Avtomobilsiz getmək tamamilə mümkündür və hətta tövsiyə olunur, çünki bu, yerli həyatı müşahidə etmək üçün əla fürsətdir.
Kilsənin ətrafı da sakit və xoşagələn bir atmosferə malikdir. Ziyarətçilər tez-tez kilsənin ətrafındakı bağlarda gəzməkdən və yerli əhalinin sadə həyat tərzini müşahidə etməkdən zövq alırlar. Bu, Qondarın memarlıq möcüzələri arasında kiçik bir inci olaraq qalan, lakin mütləq ziyarətə dəyər olan tarixi bir yerdir. Daxili rəsmlər çox detallıdır və çox vaxt səyahətçilər onları uzun müddət araşdırmaqla məşğul olurlar.
Debre Berhan Selassie Church
📍 Gondar mərkəzindən şərqdəXüsusilə tavanını bəzəyən mələk üzləri və Bibliya rəsmləri ilə məşhurdur. Efiopiya incəsənətinin şah əsəri hesab olunur.
Axum: Qədim Sivilizasiyanın Beşiyi
Qondardan bir qədər uzaq olsa da, Efiopiyanın ən qədim və tarixi əhəmiyyətli şəhərlərindən biri olan Axum da günlük səyahət üçün düşünülə bilər, əgər vaxtınız və büdcəniz varsa. Axum, qədim dövrdə güclü bir krallığın mərkəzi olub və tarixdə mühüm rol oynamışdır. Buradakı nəhəng obeliskalar, qədim qəbirlər və kilsə xarabalıqları, bu sivilizasiyanın böyüklüyünü əks etdirir. Ən məşhur görməli yer əlbəttə ki, əfsanəyə görə Əhd Sandığına ev sahibliyi edən Maryam Sioni Kilsəsi və obeliskalar parkıdır. Bu, Afrika tarixində dərin iz buraxmış bir mədəniyyət ocağını görmək üçün unikal bir fürsətdir.
Axuma çatmaq Qondardan bir qədər çətindir, çünki məsafə daha uzundur (təxminən 200 km). Avtomobil və ya ictimai nəqliyyatla (avtobus) səyahət təxminən 5-6 saat çəkə bilər, bu da günlük səyahət üçün biraz gərgin ola bilər. Lakin, təşkil olunmuş turlar və ya şəxsi avtomobil kirayəsi ilə səyahət daha rahat ola bilər. Qiymət diapazonu avtomobil kirayəsi və ya tur paketindən asılı olaraq dəyişir, lakin adətən €200-300+ aralığında gözləmək olar. İdeal müddət ən azı tam gün, hətta daha yaxşısı iki gündür, çünki Axumun təklif etdiyi tarixi zənginlikləri tam şəkildə kəşf etmək üçün vaxt lazımdır. Ən yaxşı mövsüm oktyabr-may ayları arasıdır. Avtomobilsiz də mümkündür, ancaq avtobusla səyahət yorucu ola bilər.
Axumda görəcək o qədər çox şey var ki, vaxtınızı səmərəli idarə etməyiniz vacibdir. Qədim sivilizasiyaların sirlərinə bənzərsiz bir səyahət etmək istəyənlər üçün bu şəhər əvəzedilməzdir. "urlaubspartner.net" vasitəsilə tapdığınız səyahət dostu ilə bu tarixi yerləri birlikdə kəşf etmək, təcrübənizi daha da dərinləşdirəcək və Efiopiyanın geniş mədəni irsini öyrənmək üçün əla fürsət yaradacaq.
Northern Stelae Park
📍 Axum mərkəziAxum obeliskalarının ən böyük konsentrasiyasının olduğu yer. Qədim Aksum Krallığının gücünü nümayiş etdirir.
Church of Our Lady Mary of Zion
📍 Axum mərkəziƏfsanəyə görə Əhd Sandığının saxlandığı kilsə. Tarixi və dini əhəmiyyəti böyükdür.
Queen of Sheba's Palace
📍 Müasir Axumun kənarındaKrallığın arxeoloji qalıqları. Qədim mədəniyyət haqqında təsəvvür yaradır.
Yeha: Efiopiyanın Ən Qədim Tarixi Abidəsi
Daha az tanınan, lakin tarixi əhəmiyyəti böyük olan başqa bir yer Yeha kəndidir. Qondardan nisbətən uzaqdır, lakin Efiopiyanın ən qədim tikintisi olan Yeha Məbədinə ev sahibliyi edir. Bu məbəd, eramızdan əvvəl 700-cü ilə aiddir və Cənubi Ərəbistan memarlığı təsirlərini əks etdirir. Yeha Məbədi, Efiopiya tarixindəki Savah Krallığı dövrünə aid yeganə yaxşı qorunmuş tikilidir və bu, onu tarixdə maraqlanan hər kəs üçün qiymətli bir ziyarət nöqtəsinə çevirir. Yəni Efiopiya sivilizasiyasının ilkin kökləri ilə tanış olmaq istəyənlər üçün Yeha əla seçimdir.
Yeha Qondardan təxminən 110-120 km məsafədə yerləşir. Oraya çatmaq üçün gediş-gəliş şəxsi avtomobil və ya təşkil olunmuş turla daha asandır. İctimai nəqliyyatla getmək də mümkündür (avtobus), lakin daha uzun müddət çəkəcəkdir (təxminən 3-4 saat). Xüsusən də yolun bir hissəsi asfalt olmaya bilər, buna görə də yaxşı bir avtomobil seçimi vacibdir. Səyahət xərcləri Qondardan olan tur operatorlarından asılıdır. İdeal müddət yarım gün və ya tam gündür, bu da Axum ilə birləşdirilə bilər. Ən yaxşı mövsüm oktyabr-may ayları arasıdır, yağış mövsümündə yollar çətinləşə bilər. Avtomobilsiz də mümkündür, ancaq rahatlıq baxımından tövsiyə olunmur.
Məbədin ətrafında, qədim dövrə aid digər qalıqlar və xüsusilə də sonrakı dövrlərə aid kilsə də var ki, onları da ziyarət edə bilərsiniz. Bu bölgə, Efiopiyanın zəngin tarixi və mədəniyyəti haqqında dərin anlayış əldə etmək üçün gözəl bir imkan təklif edir. Yeha, kütləvi turizmdən uzaq, sakit və mənəvi baxımdan zəngin bir təcrübə axtaranlar üçün mükəmməl bir seçimdir.
Yeha Temple
📍 Yeha kəndi, Tigray RegionEfiopiyanın ən qədim tikintisi hesab olunur. Qədim Sabean memarlığına malikdir və tarixi araşdırma üçün vacibdir.
Debre Damo Monastery
📍 Yeha yaxınlığında (yüksəklikdə)Efiopiyanın ən qədim monastırlarından biri. Yalnız kişilərin ziyarətinə icazəlidir və ip vasitəsilə yuxarı qalxmaq tələb olunur.
Tasqo Köprüsü və İncəsənət Kəndləri
Qondarın yaxınlığında, daha az tanınan, lakin mədəni cəhətdən zəngin bir başqa sahə də Tasqo Köprüsü və ətrafındakı incəsənət kəndlərini ziyarət etməkdir. Tasqo Köprüsü, qədim daş körpüdür və Efiopiyanın kəşfiyyat tarixi ilə bağlı maraqlı bir keçmişə malikdir. Bu körpü, Qondardan təxminən 20-30 km məsafədə yerləşir və onu ziyarət etməklə siz həm tarixi bir abidəni, həm də ətrafdakı yerli icmaların sadə həyat tərzini görə bilərsiniz. Bu bölgə, xüsusilə toxuculuq və digər əl işləri ilə məşğul olan kəndləri ilə tanınır.
Qondardan Tasqo Köprüsünə çatmaq üçün taksi, tuk-tuk və ya yerli mikroavtobuslardan istifadə etmək olar. Yol təxminən 30-45 dəqiqə çəkəcək və ödəniş ~€10-20 (iki tərəf üçün) arasında dəyişə bilər. Bu, yarım günlük səyahət üçün idealdır. Ən yaxşı mövsüm oktyabr-may ayları arasıdır, bu dövrdə hava daha sabit və xoşagələn olur. Avtomobilsiz də getmək mümkündür, ictimai nəqliyyat rahatlıqla mövcuddur. Yol boyunca kənd həyatının gözəlliklərini görmək, yerli sakinlərlə ünsiyyət qurmaq sizə unikal bir təcrübə qazandıracaq.
Ətrafdakı kəndlərdə əl işləri ilə məşğul olan sənətkarların emalatxanalarına baş çəkə bilərsiniz. Buradan əl işlərinin alınması yerli iqtisadiyyata dəstək olmaqla yanaşı, gözəl suvenirlər əldə etmək üçün də bir fürsətdir. Bu səyahət, Qondar şəhərinin zəngin tarixindən kənara çıxaraq, Efiopiyanın canlı mədəniyyəti ilə tanış olmaq üçün əla bir yoldur. "urlaubspartner.net"-də tapdığınız səyahət dostu ilə bu kəndlərdə gəzmək və yerli sənətkarlarla danışmaq mədəni mübadilə üçün əla imkan yaradacaq.
Tasghe Bridge
📍 Qondardan cənub-şərqdəPortuqal memarlığı ilə inşa edilmiş tarixi daş körpü. Mənzərəli əraziyə sahibdir.
Local Artisan Villages
📍 Tasghe Bridge ətrafıƏl toxuculuğu və kənd təsərrüfatı məhsulları ilə məşhurdur. Yerli mədəniyyəti öyrənmək üçün ideal.
Tana Gölü və Kilsə-Monastırlar: Sakitlik və Mənəviyyat
Qondardan ən populyar günlük səyahətlərdən biri də Efiopiyanın ən böyük gölü olan Tana Gölü və onun adalarında yerləşən qədim kilsə-monastır komplekslərini ziyarət etməkdir. Bu göl, Mavi Nil çayının başlanğıc mənbəyidir və adalarında Xristianlığın erkən dövrlərinə aid saysız-hesabsız monastırlar yerləşir. Ziyarətçilər gölün üzərində ənənəvi "tankwa" adlanan qayıqlarla səyahət edərək, hər biri özünəməxsus freskaları və ikonaları ilə bəzədilmiş monastırları kəşf edə bilərlər. Bu, mənəvi bir təcrübə ilə yanaşı, təbiətin sakitləşdirici gözəlliyindən də zövq almaq üçün əla bir yoldur.
Gölə Qondardan gəlib Adet kəndinə gedə bilərsiniz (təxminən 1 saatlıq yol). Oradan da qayıq kirayə götürüb monastırlara yola düşə bilərsiniz. Qayıq turu, gedilən monastırların sayına və qayıq ölçüsünə görə dəyişir, lakin adətən €50-100 aralığında gözləmək olar. Bu, tam günlük bir fəaliyyətdir. Ən yaxşı mövsüm oktyabr-may ayları arasıdır, çünki bu dövrdə hava açıq və göl səyahətləri üçün münasib olur. Avtomobilsiz də mümkündür, Qondardan Adetə mikroavtobusla gedə bilərsiniz, ancaq qayıq turu üçün qrup yaratmaq faydalı olacaq.
Ən məşhur monastırlar arasında Ura Kidane Mehret, Azwa Maryam və Debre Maryam yer alır. Hər bir monastırın özünəməxsus bir hekayəsi və sənət əsərləri var. Onların divarlarındakı rəsmlər, Efiopiya Xristianlığının zəngin tarixini və incəsənətini əks etdirir. Bu səyahət, Efiopiyanın dini və mədəniyyətini daha dərindən anlamaq üçün əla bir yol kimi çıxış edir. Gölün ətrafında qəhvə plantasiyaları da var ki, burada yerli qəhvə mədəniyyəti ilə tanış ola bilərsiniz.
Ura Kidane Mehret Monastery
📍 Zege Yarımadası, Tana GölüTana Gölünün ən məşhur monastırlarından biri. Gözəl freskaları və inanılmaz xristian incəsənəti ilə tanınır.
Azwa Maryam Monastery
📍 Zege Yarımadası, Tana GölüUra Kidane Mehret kimi gözəl incəsənətə sahibdir və daha sakit bir atmosferdədir. Yaxınlıqdakı qəhvə plantasiyaları da maraqlıdır.
Kibran Gabriel Monastery
📍 Kibran Adası, Tana GölüYalnız kişilərin ziyarətinə icazəlidir. Bənzərsiz arxitektura və bənzərsiz freskalar. Tana Gölünün ən qədim monastırlarından biridir.
Bahr Dir Şəlalələri: Mavi Nilin Başlanğıcı
Tana Gölünün cənubunda yerləşən Bahr Dir şəhəri, ölkənin ən mühüm su mənbələrindən biri olan Mavi Nil çayının qaynağına yaxınlığı ilə tanınır. Buradakı əsas görməli yer əlbəttə ki, Mavi Nil Şəlalələri (Tiş Isat) adlanan möhtəşəm şəlalələrdir. Bu şəlalələr, "duman tüstüsü" mənasını verən yerli adı ilə tanınır və Mavi Nilin ən dramatik gözəlliyini nümayiş etdirir. Şəlalələr yağış mövsümündən sonra daha dolğun və möhtəşəm görünür, lakin il boyu ziyarətçilərə açıqdır.
Bahr Dir Qondardan təxminən 180 km məsafədədir. Avtomobil və ya avtobusla səyahət təxminən 2-3 saat çəkir. Avtobus qiymətləri münasibdir (~€10-20), lakin şəxsi avtomobil daha rahat və vaxta qənaət edən ola bilər. Şəlalələrə çatmaq üçün Bahr Dirdən daha qısa bir məsafə qət etmək (yerli nəqliyyatla təxminən 30 dəqiqə) lazımdır, sonra isə yürüş etmək (təxminən 30-45 dəqiqə) lazımdır. Bu, tam günlük bir səyahət üçün idealdır. Ən yaxşı mövsüm yağışdan sonrakı dövr, yəni oktyabr-yanvar aylarıdır, çünki suyun həcmi daha çox olur. Avtomobilsiz də mümkündür, ictimai nəqliyyatla Bahr Dirə gəlib oradan şəlalələrə çatmaq kifayət qədər asandır. Ancaq şəlalələrə avtomobilsiz getmək istəsəniz, yerli turların bir hissəsi ola bilərsiniz.
Şəlalələrə gedərkən asma körpülərdən keçərək mənzərələrdən zövq almaq mümkündür. Eləcə də şəlalənin ətrafında kiçik kəndlər var ki, orada yerli əhalinin həyat tərzini müşahidə edə bilərsiniz. Bahr Dir həm də öz xurma ağacları ilə tanınır və şəhərin göl kənarında gəzinti etmək, qayıq gəzintisi ilə Tana Gölünü və monastırları fərqli bucaqdan görmək də mümkündür. Qondar səyahətinizə əlavə olaraq bu bölgə, təbiət möcüzələrini kəşf etmək üçün gözəl bir fürsətdir.
Blue Nile Falls (Tis Abay)
📍 Bahr Dirdən təxminən 30 km cənub-şərqdəEfiopiyanın ən böyük şəlalələrindən biri. Yağış mövsümündən sonra daha möhtəşəm görünür.
Bahr Dar Market
📍 Bahr Dir şəhər mərkəziYerli məhsullar, əl işləri və ədviyyatların satıldığı canlı bazar. Yerli həyatla tanış olmaq üçün əla.
Günlük Səyahət Planlaşdırarkən Praktik Məsləhətlər
Qondardan günlük səyahətlərinizi planlaşdırarkən bir neçə praktik məsləhəti nəzərə almağınız vacibdir. İlk olaraq, getmək istədiyiniz yerə çatmaq üçün nəqliyyat seçimini diqqətlə düşünün. Simien Dağları kimi yerlərə təşkil edilmiş turlar həm rahat, həm də təhlükəsizdir, çünki yerli bələdçilər və nəqliyyat təmin edilir. Daha yaxın yerlərə isə taksi, tuk-tuk və ya yerli mikroavtobuslarla asanlıqla çatmaq mümkündür. Nəqliyyat qiymətləri qabaqcadan razılaşdırılmalı və bəzən qiymət üçün bir qədər pazarlıq etmək adəti var.
Efiopiya günəşli bir ölkədir, bu səbəbdən günəş kremi, papaq və su ehtiyatını unutmamaq vacibdir. Xüsusilə piyada gəzintilər və ya trekinq nəzərdə tutulurs. Rahat geyimlər və ayaqqabılar da böyük əhəmiyyət kəsb edir. Yerli cəmiyyətlərə hörmət nümayiş etdirmək üçün, xüsusilə dini yerləri ziyarət edərkən təvazökar geyinmək (çiyinləri və dizləri örtən) tövsiyə olunur. Ölkənin valyutası Efiopiya Birridir, lakin bəzən yerli turlarda avro qəbul edilə bilər. Hər zaman kiçik nominallı yerli pul saxlamaq faydalıdır.
Səyahət sığortası da vacibdir, çünki səyahət zamanı gözlənilməz hadisələr baş verə bilər. "urlaubspartner.net" platforması vasitəsilə bir səyahət dostu tapdığınızda, birlikdə səyahət planlarınızı müzakirə edərək həm xərcləri bölüşmək, həm də təhlükəsizliyi artırmaq mümkündür. Qondarın ətrafındakı səyahətlər zamanı yerli mədəniyyətə açıq olmaq, yerli insanlarla ünsiyyət qurmaq və onların adət-ənənələrinə hörmət etmək təcrübənizi daha da dəyərli edəcək. Hər bir günlük səyahət üçün ən yaxşı mövsüm genellikle oktyabr-may ayları arasıdır, çünki bu dövrdə havalar daha xoş və quru olur, yağış mövsümündə (iyun-sentyabr) yollar çətinləşə bilər.
Yeməklər haqqında da unutmayın. Səyahət əsnasında yerli yeməklər, xüsusilə injera ilə servis olunan müxtəlif vahideləri dadmağı məsləhət görürük. Şəhərlərdən kənarda su mənbələri məhdud ola bilər, bu səbəbdən kifayət qədər su ehtiyatı təmin etmək vacibdir. Xüsusilə yemək mövzusunda həssas olanlar üçün özünüzlə quru qida gətirmək yaxşı olar.