रेड लाईट जिल्हा रोम: इतिहास, सुरक्षा आणि पर्यटकांसाठी टिप्स 2026
रोम, ‘शाश्वत शहर’ म्हणून ओळखले जाणारे, हे केवळ ऐतिहासिक वास्तूंसाठीच नाही, तर त्याच्या गुंतागुंतीच्या सामाजिक इतिहासासाठीही प्रसिद्ध आहे. या शहराच्या अनेक पैलूंपैकी एक म्हणजे त्याचे ‘रेड-लाईट डिस्ट्रीक्ट’ किंवा कमी-अधिक प्रमाणात ‘विशेषाधिकार’ असलेल्या भागाची कहाणी. हे भाग केवळ प्रौढ मनोरंजनाचे केंद्र म्हणून पाहिले जात नाहीत, तर त्यांच्यामागे एक दीर्घ आणि रंजक इतिहास आहे. urlaubspartner.net सारख्या साथीदारांसोबत रोम फिरताना, या भागांबद्दल माहिती असणे महत्त्वाचे आहे.
आजचे रोमचे हे विशिष्ट क्षेत्र, एका निश्चित ‘रेड-लाईट डिस्ट्रीक्ट’ म्हणून ओळखले जात नसले तरी, रोमच्या इतिहासात असा काळ होता जेव्हा विशिष्ट जिल्ह्यांना अशा कामांसाठी ओळखले जात असे. हे सहसा शहराच्या अशा भागांमध्ये असायचे जिथे सामाजिक नियम शिथिल होते किंवा जेथे गर्दी आणि व्यापाराचे प्रमाण जास्त होते. हे बदलत्या सामाजिक आणि कायद्याच्या चौकटीचे प्रतिबिंब दर्शवते.
या भागात फिरणे म्हणजे केवळ वर्तमान पाहणे नव्हे, तर त्या ठिकाणच्या इतिहासाचे आणि संस्कृतीचे दर्शन घेणे आहे. अनेक पर्यटक या भागांना केवळ कुतूहलापोटी भेट देतात, तर काहीजण यातील ऐतिहासिक बार, नाईटक्लब किंवा कला दालनांचा अनुभव घेण्यासाठी येतात. रोममध्ये एकटे फिरत असाल किंवा तुमच्या प्रवासाच्या साथीदारासोबत असाल, या ठिकाणांना भेट देताना माहिती असणे आणि स्वतःची काळजी घेणे आवश्यक आहे. या मार्गदर्शकात, आपण रोमच्या या विशेष भागांचा इतिहास, आजची स्थिती, सुरक्षिततेच्या टिप्स आणि पर्यटकांसाठी काय अपेक्षित आहे याबद्दल सविस्तर चर्चा करू.
रोममध्ये ‘रेड-लाईट’ जिल्ह्याचे स्थान: इतिहासाचा मागोवा
रोममध्ये पॅरिस किंवा ॲमस्टरडॅमसारखा एक पारंपरिक ‘रेड-लाईट डिस्ट्रीक्ट’ नाही, जिथे लाल दिव्यांनी चिन्हांकित केलेले विशिष्ट रस्ते असतात. तथापि, रोमच्या इतिहासात, विशेषतः ऐतिहासिक काळात, काही भाग अनैतिक कामांसाठी ओळखले जात होते. हे प्रामुख्याने शहराच्या जुन्या भागात, जिथे गर्दी जास्त होती, जेथे विविध वस्तूंची आणि सेवांची देवाणघेवाण होत असे, अशा ठिकाणी केंद्रित होते. उदाहरणार्थ, टेरमिनी स्टेशनच्या आसपासचा परिसर किंवा काही जास्त वर्दळीचे आणि कमी नियम असलेल्या गल्ल्यांमध्ये असे व्यवसाय पूर्वी केंद्रित झाले होते.
आज, रोममध्ये प्रौढ मनोरंजनाचे पदार्थ किंवा सेवा देणारी ठिकाणे विखुरलेली आहेत, अनेकदा ती विशिष्ट उपनगरांमध्ये किंवा शहराच्या मध्यवर्ती भागांतील काही गल्ल्यांमध्ये आढळतात. यातील काही भाग रात्रीच्या वेळी अधिक सक्रिय होतात. ते प्रामुख्याने बार, नाईटक्लब्स किंवा खाजगी क्लब्सच्या रूपात असू शकतात. या ठिकाणांना भेट देताना, त्यांच्या निश्चित स्थानाबद्दल माहिती असणे महत्त्वाचे आहे. urlaubspartner.net च्या साथीदारांसोबत रोम फिरताना, अशा ठिकाणांचे स्वरूप कधीकधी अनपेक्षित असू शकते.
Piazza Vittorio Emanuele II
📍 Esquilino, Romeइतिहासात हा परिसर विविध प्रकारच्या व्यवसायांचे आणि रात्रीच्या जीवनाचे केंद्र म्हणून ओळखला जात असे, जरी तो आता पूर्णपणे बदललेला आहे.
Termini Station Area
📍 Via Giovanni Giolitti, Romeऐतिहासिकदृष्ट्या, स्टेशनच्या आसपासचा परिसर गर्दीचा आणि काही प्रमाणात अव्यवस्थित होता, ज्यामुळे अशा प्रकारच्या व्यवसायांना संधी मिळत असे. आज हा परिसर अधिक व्यावसायिक झाला आहे.
Trastevere
📍 Romeरोमच्या पश्चिमेकडील हा परिसर ऐतिहासिकदृष्ट्या बार आणि मनोरंजनासाठी ओळखला जातो. रात्रीच्या वेळी येथे गर्दी असते आणि काही ठिकाणी रात्री उशिरापर्यंत व्यवसाय चालू असतात.
ऐतिहासिक घडामोडी आणि सामाजिक बदल
इटलीमध्ये, विशेषतः रोममध्ये, अनैतिक कामांकडे आणि लैंगिक मनोरंजनाकडे बघण्याचा दृष्टिकोन काळानुसार बदलत गेला आहे. पूर्वी, काही विशिष्ट कायदे आणि सामाजिक रचनांमुळे, अशा कामांना एका विशिष्ट मर्यादेत प्रोत्साहन दिले जात होते किंवा त्याकडे दुर्लक्ष केले जात होते. विशेषतः १८०० च्या दशकात आणि २० व्या शतकाच्या सुरुवातीला, शहराच्या काही भागांमध्ये अशा व्यवसायांचे प्रमाण वाढलेले दिसून येते. या काळात, वेश्याव्यवसाय काही प्रमाणात कायदेशीर चौकटीत बसवला गेला होता, परंतु नंतरच्या काळात, विशेषतः १९५८ च्या 'लाफोर्नेस कायदा' (Legge Merlin) नंतर, वेश्याव्यवसाय बेकायदेशीर ठरवण्यात आला.
हा कायदा इटलीतील सर्व वेश्यागृहे बंद करण्यासाठी लागू करण्यात आला. याचा परिणाम म्हणून, पूर्वी केंद्रित असलेले व्यवसाय विखुरले गेले आणि ते अधिक गुप्तपणे चालवले जाऊ लागले. या कायद्याचा उद्देश महिलांचे शोषण थांबवणे आणि त्यांना या व्यवसायातून बाहेर काढणे हा होता. आज, इटलीमध्ये वेश्याव्यवसाय बेकायदेशीर नसला तरी, तो नियंत्रित नाही, ज्यामुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढते.
या ऐतिहासिक बदलांमुळे रोममधील ‘रेड-लाईट डिस्ट्रीक्ट’ ची कल्पना एका विशिष्ट भौगोलिक भागाऐवजी, शहराच्या विविध भागांमध्ये विखुरलेल्या प्रौढ मनोरंजनाच्या ठिकाणांमध्ये बदलली आहे. पर्यटकांनी हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, हे क्षेत्र आता पूर्वीसारखे एकाच ठिकाणी केंद्रित नाही.
पर्यटकांचे अनुभव: काय पाहायला मिळते?
जेव्हा पर्यटक रोमच्या अशा भागांमध्ये फिरतात, तेव्हा ते सहसा एका विशिष्ट प्रकारच्या वातावरणाची अपेक्षा करतात, जसे की ॲमस्टरडॅम किंवा हॅम्बर्गमध्ये पाहायला मिळते. मात्र, रोममध्ये हे अनुभव थोडे वेगळे आहेत. इथे तुम्हाला लाल दिव्यांनी उजळलेले रस्ते किंवा काचेच्या खिडक्यांमध्ये उभे असलेले लोक दिसणार नाहीत. त्याऐवजी, तुम्हाला काही बार, खाजगी क्लब्स किंवा नाईटस्पॉट्स दिसू शकतात, जे रात्री उशिरापर्यंत उघडे असतात.
या भागात अनेकदा जुनी वास्तुकला आणि आधुनिक जीवनाचे मिश्रण दिसते. निऑन लाइट्स किंवा विशिष्ट जाहिराती काही ठिकाणी असू शकतात, पण त्या ॲमस्टरडॅमसारख्या ठळक नसतात. अनेकदा, रोममधील हे भाग सामान्य निवासी किंवा व्यावसायिक भागांमध्ये मिसळलेले असतात. काही ठिकाणी तुम्हाला ऐतिहासिक कॅफे किंवा बार दिसतील, जे पर्यटकांना शांत आणि आरामदायी वातावरण देतात. उदाहरणार्थ, टेरमिनी स्टेशनजवळील काही रस्ते किंवा ट्रॅस्टेव्हरेसारख्या भागात रात्रीच्या वेळी अधिक वर्दळ आणि विविध प्रकारची मनोरंजनात्मक ठिकाणे आढळू शकतात.
जर तुम्ही urlaubspartner.net सारख्या प्लॅटफॉर्मवरून साथीदार शोधला असेल, तर रोमची रात्र एक्सप्लोर करणे एक वेगळा अनुभव असू शकतो. मात्र, लक्षात ठेवा की रोमचे हे ‘प्रौढ मनोरंजन’ क्षेत्र अधिक सूक्ष्म आणि विखुरलेले आहे. इथे तुम्हाला जगप्रसिद्ध स्मारके किंवा चर्चच्या शेजारीच रात्री उशिरापर्यंत सुरू असलेले बार किंवा क्लब दिसू शकतात, जे या शहराचे वैविध्य दर्शवतात.
Via del Corso
📍 Centro Storico, Romeहे रोममधील एक प्रमुख शॉपिंग स्ट्रीट आहे, परंतु याच्या आजूबाजूच्या गल्ल्यांमध्ये रात्री विविध प्रकारचे बार आणि लाईव्ह म्युझिकची ठिकाणे आढळतात.
Campo de' Fiori
📍 Romeहा बाजारपेठेचा आणि रात्रीच्या जीवनाचा एक प्रसिद्ध भाग आहे. येथे अनेक बार आणि रेस्तराँ आहेत, जिथे सायंकाळनंतर गर्दी वाढते.
कायदेशीर चौकट आणि स्थानिक दृष्टिकोन
इटलीमध्ये, वेश्याव्यवसाय आणि संबंधित सेवा कायदेशीरदृष्ट्या कायदेशीर नाहीत, पण बेकायदादेखील नाहीत. १९५८ च्या 'लेगगे मर्लिन' (Legge Merlin) कायद्याने वेश्यागृहे बंद केली आणि वेश्याव्यवसायाला सार्वजनिक आणि संघटित स्वरूपात प्रतिबंधित केले. याचा अर्थ असा की, तेथे काम करणाऱ्या व्यक्तींना कायदेशीर संरक्षण मिळत नाही आणि त्या सेवांचे नियमनही केले जात नाही. स्वयंसेवी संस्था आणि काही सामाजिक कार्यकर्त्यांचा असा युक्तिवाद आहे की, या कायद्यामुळे महिलांचे शोषण अधिक गुप्तपणे होते.
स्थानिक लोकांचा या भागाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलता आहे. काहीजण याला एक आवश्यक वाईट किंवा समाजाचा भाग मानतात, तर काहीजण या विरोधात आहेत. विशेषतः कुटुंबांसोबत राहणाऱ्या किंवा धार्मिक विचारांच्या लोकांसाठी हे भाग सहसा टाळले जातात. तरीही, रोममधील काही जुने बार किंवा क्लब्स, जे या प्रकारच्या मनोरंजनाशी संबंधित असू शकतात, ते नेहमीच काही लोकांसाठी आकर्षणाचे केंद्र राहिले आहेत.
पर्यटकांनी हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे की, इटलीतील कायदे आणि सामाजिक दृष्टिकोन इतर युरोपीय देशांपेक्षा वेगळे आहेत. रोममध्ये फिरताना, विशेषतः रात्रीच्या वेळी, तुम्हाला अशा जागा दिसू शकतात, परंतु त्या इतर देशांतील ‘रेड-लाईट डिस्ट्रीक्ट’ पेक्षा वेगळ्या स्वरूपाच्या असतील. urlaubspartner.net वर अनेक एकल प्रवासी रोमच्या अशा सामाजिक आणि ऐतिहासिक पैलूंबद्दल माहिती घेण्यास उत्सुक असतात.
सुरक्षिततेसाठी पर्यटक मार्गदर्शक तत्त्वे
रोममध्ये फिरताना, विशेषतः रात्रीच्या वेळी, स्वतःची सुरक्षा सुनिश्चित करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. जरी रोम हा तुलनेने सुरक्षित शहर असले तरी, गर्दीच्या ठिकाणी किंवा कमी प्रकाश असलेल्या गल्ल्यांमध्ये लहान-सहान गुन्हेगारी, जसे की पाकीटमारी किंवा मोबाईल चोरी, होऊ शकते. टेरमिनी स्टेशनचा परिसर किंवा गर्दीचे नाईट क्लब क्षेत्र याबद्दल अधिक जागरूक राहणे आवश्यक आहे.
जेव्हा तुम्ही रोमच्या अशा भागांमध्ये फिराल, तेव्हा एकटे असाल किंवा urlaubspartner.net वरून साथीदारासोबत असाल, तरीही काही सामान्य खबरदारी घेणे आवश्यक आहे. अनोळखी लोकांशी जास्त संवाद साधणे टाळा, विशेषतः जे तुम्हाला थेट ‘सेवा’ देण्याची ऑफर देतात. काही बार किंवा क्लब्समध्ये ‘स्कॅम’ (फसव्या) योजना असू शकतात, जिथे तुम्हाला खूप जास्त पैसे आकारले जाऊ शकतात. मेन्यू तपासल्याशिवाय ऑर्डर करू नका आणि जर तुम्हाला काही अनुचित वाटले, तर लगेच ठिकाण सोडून द्या.
महिलांसाठी आणि एकट्या प्रवास करणाऱ्यांसाठी, कमी प्रकाशाच्या किंवा निर्जन गल्ल्यांमध्ये जाणे टाळा. शक्य असल्यास, नेहमी मुख्य आणि प्रकाशित रस्त्यांवर फिरा. जर तुम्ही रात्री उशिरापर्यंत बाहेर असाल, तर टॅक्सी किंवा अधिकृत वाहतूक सेवांचा वापर करा. रोमच्या या विशिष्ट भागांमध्ये फिरताना, आपल्या आजूबाजूला काय चालले आहे याबद्दल जागरूक राहा आणि कोणत्याही संशयास्पद परिस्थितीतून सुरक्षितपणे बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करा. तुमच्या प्रवासाच्या साथीदारासोबत असल्यास, एकमेकांची काळजी घेणे सोपे जाते.
Colosseo Metro Station Area
📍 Piazza del Colosseo, Romeकोलोसीयमजवळील हा परिसर पर्यटकांनी गजबजलेला असतो. रात्रीच्या वेळी येथेही सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे, विशेषतः पाकीटमार आणि फसवे विक्रेते असू शकतात.
Basilica Papale di Santa Maria Maggiore
📍 Piazza dell'Esquilino, Romeया प्रसिद्ध चर्चजवळील परिसर रात्रीच्या वेळी शांत असू शकतो. मुख्य रस्त्यांवरच प्रवास करणे सुरक्षिततेच्या दृष्टीने चांगले.
काय करावे आणि काय करू नये: पर्यटकांसाठी शिष्टाचार
रोमच्या अशा भागांमध्ये फिरताना, स्थानिक नियम आणि संस्कृतीचा आदर करणे महत्त्वाचे आहे. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, काम करणाऱ्या व्यक्तींचे फोटो काढणे टाळा. हे त्यांचे खासगी आयुष्य आहे आणि त्यांची परवानगी घेतल्याशिवाय फोटो काढणे हे अत्यंत अनादरपूर्ण आणि काहीवेळा बेकायदेशीर देखील असू शकते.
दुसरी गोष्ट म्हणजे, काम करणाऱ्या व्यक्तींना किंवा तेथील कर्मचाऱ्यांना त्रास देऊ नका. जर ते तुमच्या ऑफरमध्ये स्वारस्य दाखवत नसतील, तर त्यांना वारंवार विचारू नका किंवा गैरवर्तन करू नका. रोममध्ये, विशेषतः या संदर्भात, शिष्टाचार राखणे खूप महत्त्वाचे आहे. लक्षात ठेवा, जरी हे काम करणाऱ्या व्यक्तींचे ठिकाण असले तरी, तेथील वातावरण आदराचे आणि सुरक्षिततेचे असणे आवश्यक आहे.
शक्यतोवर, अनोळखी लोकांशी जास्त बोलणे टाळा, विशेषतः जे तुम्हाला झटपट श्रीमंत होण्याच्या किंवा स्वस्त सेवांच्या फसव्या ऑफर देतात. जर तुम्ही urlaubspartner.net वरून एका साथीदारासोबत असाल, तर एकमेकांना सावध करणे सोपे जाते. बार किंवा क्लबमध्ये प्रवेश करण्यापूर्वी, तेथे काय चालले आहे आणि तेथील नियम काय आहेत हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करा. कोणत्याही परिस्थितीत, वाद किंवा गैरसमज टाळा.
जेव्हा तुम्ही रोमच्या या भागांतील बार किंवा रेस्टॉरंटमध्ये जाल, तेव्हा मेनू तपासा आणि किमतींची विचारणा करा. काही ठिकाणे पर्यटकांकडून जास्त पैसे आकारू शकतात. या साध्या नियमांचे पालन केल्यास, तुमचा अनुभव अधिक सुखद आणि सुरक्षित राहील.
जवळपासची खास आकर्षणे आणि खाण्याचे ठिकाणे
रोममध्ये, अनेकदा प्रौढ मनोरंजनाची ठिकाणे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या ठिकाणांच्या जवळच दिसतात. याचा अर्थ असा की, तुम्ही या भागांना भेट देताना रोमच्या इतर प्रसिद्ध स्थळांचाही आनंद घेऊ शकता. उदाहरणार्थ, जर तुम्ही टेरमिनी स्टेशनजवळील परिसर एक्सप्लोर करत असाल, तर तुम्ही ‘सानता मारिया मॅगिओरे’ (Basilica Papale di Santa Maria Maggiore) या सुंदर बॅसिलिकाला भेट देऊ शकता.
जेवणाबद्दल बोलायचं झाल्यास, रोममध्ये खाण्यापिण्याचे असंख्य पर्याय आहेत. ‘ट्रॅस्टेव्हरे’ (Trastevere) सारख्या भागात तुम्हाला अनेक पारंपारिक इटालियन रेस्टॉरंट्स मिळतील, जसे की ‘डायना’ (Da Enzo al 29), जिथे तुम्हाला अस्सल रोमन पास्ता डिशेस चाखायला मिळतील. या भागांतील गल्ल्यांमध्ये फिरताना तुम्हाला अनेक लहान कॅफे आणि पिझ्झेरिया मिळतील, जिथे तुम्ही हलका नाश्ता किंवा कॉफीचा आनंद घेऊ शकता.
जर तुम्हाला काहीतरी वेगळे करून पाहायचे असेल, तर ‘कॅम्पे डी’ फिओरी’ (Campo de' Fiori) सारख्या ठिकाणी जा. येथे रात्रीच्या वेळी खूप गर्दी असते आणि अनेक बार व रेस्टॉरंट्स आहेत. ‘पियाझा व्हित्तोरियो इमानुएल II’ (Piazza Vittorio Emanuele II) च्या आसपासचा परिसर, जरी पूर्वी असा ओळखला जात नसला तरी, आता तो ‘चायनाटाउन’ (Chinatown) म्हणून विकसित होत आहे आणि येथे तुम्हाला विविध आशियाई खाद्यपदार्थही मिळतील. urlaubspartner.net वर मित्र शोधून रोमच्या या विविध चवींचा अनुभव घेणे नक्कीच आनंददायी ठरू शकते.
Da Enzo al 29
★ 4.5📍 Via dei Vascellari, 29, Trastevere, Rome· €€रोमच्या प्रसिद्ध 'कारागियोला' (Cacio e Pepe) आणि 'अmatricियाना' (Amatriciana) सारख्या पास्ता डिशेससाठी हे ठिकाण ओळखले जाते. येथे नेहमी गर्दी असते.
Roscioli Salumeria con Cucina
★ 4.6📍 Via dei Giubbonari, 21, Campo de' Fiori, Rome· €€€उत्कृष्ट इटालियन डेलिकटेसेन्स, चीज, वाईन आणि पास्तासाठी हे एक प्रसिद्ध ठिकाण आहे. हे दुकानाच्या स्वरूपातही उपलब्ध आहे.
Tazza d'Oro
★ 4.4📍 Via dei Pastini, 21, Pantheon, Rome· €पॅन्थिऑनच्या जवळ असलेले हे कॅफे उत्कृष्ट कॉफीसाठी प्रसिद्ध आहे, विशेषतः त्यांचे 'Caffè d'Oro' (गोल्ड कॉफी) अप्रतिम आहे.
म्युझियम्स आणि गाइडेड टूर्स
रोममध्ये, जरी पारंपरिक ‘रेड-लाईट डिस्ट्रीक्ट’ नसला तरी, लैंगिक इतिहास, कला आणि संस्कृती यावर आधारित काही मनोरंजक संग्रहालये आहेत. ‘Museo dell’Erotismo’ (कामकला संग्रहालय) किंवा तत्सम कला दालने पर्यटकांना कामुकतेच्या ऐतिहासिक आणि कलात्मक पैलूंबद्दल माहिती देतात. ही संग्रहालये सहसा शहराच्या मध्यवर्ती भागात आढळतात आणि रोमच्या सांस्कृतिक वारशाचा एक वेगळा पैलू दर्शवतात.
रोममध्ये विविध कंपन्या ‘अर्बन एक्सप्लोरेशन’ (Urban Exploration) किंवा ‘हिस्टोरिकल रोम’ (Historical Rome) या थीमवर गाइडेड टूर्स आयोजित करतात. या टूर्समध्ये तुम्हाला रोमच्या सामाजिक इतिहासातील काही अज्ञात पैलू, जसे की पूर्वीचे अनैतिक कामांचे क्षेत्र किंवा रात्रीच्या जीवनाचा इतिहास, याबद्दल माहिती मिळू शकते. urlaubspartner.net वर तुमचा साथीदार शोधल्यास, अशा प्रकारच्या माहितीपूर्ण टूरमध्ये सहभागी होणे हा एक उत्तम अनुभव ठरू शकतो.
या टूर्स सहसा स्थानिक मार्गदर्शकांद्वारे घेतल्या जातात, जे तुम्हाला शहराच्या गल्ल्यांमधून फिरवून तिथल्या कथा आणि रहस्ये उलगडतात. जसे की, ‘व्हिया डेल’अमोरे’ (Via dell'Amore - ‘प्रेमाची गल्ली’) सारख्या ठिकाणांमागील कहाण्या किंवा रोममधील जुन्या बार आणि कॅफेचे ऐतिहासिक महत्त्व. हे अनुभव तुम्हाला रोमच्या केवळ भव्य इतिहासापेक्षा अधिक काहीतरी वेगळे दाखवतात.
Museo di Roma
📍 Piazza di San Pantaleo, 10, Romeया संग्रहालयात रोमच्या सामाजिक आणि दैनंदिन जीवनाचे चित्रण करणारी कला आणि वस्तू आहेत, ज्यातून शहराचा इतिहास समजून घेता येतो.
Galleria Borghese
📍 Piazzale del Museo Borghese, 5, Romeहे संग्रहालय उत्कृष्ट शिल्पकला आणि चित्रकलेसाठी प्रसिद्ध आहे, ज्यात अनेकदा मानवी रूपे आणि कामुकतेचे कलात्मक चित्रण आढळते.