Địa điểm ít người biết ở Lalibela: Nơi bí mật tránh xa du khách 2026

Hầu hết du khách đến Lalibela đều đổ dồn về khu trung tâm, nơi tập trung các nhà thờ đá nổi tiếng. Nhưng nếu bạn muốn tìm một chút tĩnh lặng và không gian mang đậm dấu ấn địa phương, hãy thử ghé thăm khu Harar, hay còn được biết đến với tên gọi Phức hợp Azazo, nằm ở rìa phía đông của thành phố. Nơi đây không có những công trình kiến trúc đồ sộ, mà thay vào đó là những ngôi nhà truyền thống, những con đường đất nhỏ quen thuộc của người dân địa phương.

Khu vực này ít được khai thác du lịch, nên bạn sẽ có cơ hội quan sát cuộc sống thường nhật của người dân. Sáng sớm, tiếng gọi nhau í ới, tiếng leng keng của những người bán hàng rong chuẩn bị cho một ngày mới. Chiều tà, lũ trẻ nô đùa trên những bậc thềm đá cũ kỹ. Đi bộ quanh đây, đặc biệt là từ con đường dẫn đến nhà thờ Imrehana Krestos, bạn sẽ cảm nhận được nhịp sống chậm rãi, thanh bình. Đôi khi, bạn sẽ bắt gặp những người phụ nữ ngồi trò chuyện bên khung cửa, hay những người đàn ông ngồi uống cà phê bản địa, telba.

Thời điểm lý tưởng để khám phá khu Harar là vào buổi sáng sớm hoặc lúc chiều muộn, khi ánh nắng dịu nhẹ bao phủ lấy những mái nhà và khung cảnh trở nên thơ mộng hơn. Hãy sẵn sàng đi bộ, vì những con đường ở đây không phải lúc nào cũng thuận tiện cho xe cộ, và chính việc lang thang không định hướng lại là cách hay nhất để tìm thấy những điều bất ngờ. Nếu đi cùng bạn bè, các bạn có thể cùng nhau ghi lại những khoảnh khắc đời thường này bằng máy ảnh.

Khỏi phải nói, cà phê Ethiopia là một trải nghiệm không thể bỏ lỡ, nhưng bạn có muốn thử nó ở một nơi thực sự của dân địa phương, chứ không phải trong một quán du lịch nào đó? Hãy tìm đến 'Figma', một quán cà phê nhỏ ẩn mình đâu đó trên con đường dẫn từ khu trung tâm về phía Tây. Tên quán nghe có vẻ lạ, nhưng đó là cách người dân gọi những nơi họ hay tụ tập để chuyện trò và nhâm nhi cà phê.

Quán này không có biển hiệu lớn hay menu bóng bẩy. Bạn cứ đi theo mùi cà phê rang xay thoang thoảng trong không khí, thường là vào buổi sáng hoặc xế chiều. Bên trong khá đơn sơ, chỉ vài chiếc bàn ghế gỗ, tường trát vữa mộc mạc. Nhưng chính sự giản dị ấy lại tạo nên sức hút. Bà chủ quán, thường là một người phụ nữ lớn tuổi với nụ cười hiền hậu, sẽ tự tay rang xay hạt cà phê và pha cho bạn một ly cà phê 'buna' nóng hổi theo đúng nghi thức truyền thống, từ khâu rang, xay đến pha. Hương thơm quyến rũ lan tỏa khắp không gian.

Hãy dành thời gian ngồi lại, quan sát những người xung quanh. Họ là công nhân, là người bán hàng, là những ai đó vừa kết thúc một ngày làm việc. Tiếng Ethiopia trò chuyện rôm rả, tiếng cười vang lên. Đây là nơi bạn có thể cảm nhận nhịp đập thực sự của Lalibela. Đừng ngại ngần bắt chuyện (nếu bạn biết đôi chút tiếng Amharic hoặc tiếng Anh cơ bản) hoặc đơn giản chỉ là thưởng thức trọn vẹn khoảnh khắc yên bình này. Figma thường đông khách vào khoảng 8-10 giờ sáng và 4-6 giờ chiều.

Khi nhắc đến chợ ở Lalibela, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến những khu vực lân cận các nhà thờ đá, nơi bày bán đồ lưu niệm cho du khách. Nhưng nếu bạn muốn đến một khu chợ thực sự, nơi người dân địa phương mua bán trao đổi hàng hóa hàng ngày, hãy tìm đến khu chợ phía Tây của thành phố, khu mà người dân quen gọi là 'Gonder Meheret' (Chợ Mùa Màng theo hướng Gonder).

Đây là nơi bạn sẽ thấy Lalibela trong trạng thái chân thực nhất. Những sạp hàng bầy bán đủ loại nông sản tươi rói: rau củ, trái cây theo mùa, các loại hạt, ngũ cốc như teff, và cả những sản phẩm chăn nuôi. Không khí ở đây đặc quánh mùi đất, mùi gia vị, mùi mồ hôi và cả mùi tỏi phi thơm lừng từ các quán ăn nhỏ ven chợ. Tiếng người bán hàng gọi mời, tiếng mặc cả, tiếng lạch cạch của các vật dụng kim loại tạo nên một bản giao hưởng âm thanh đời thường.

Hãy đến vào buổi sáng sớm, khoảng 7-9 giờ, khi chợ hoạt động sầm uất nhất. Bạn sẽ thấy những người nông dân gánh gồng sản vật từ các làng mạc xa xôi đổ về. Đây không phải nơi để bạn chụp ảnh 'sống ảo' với những món đồ rực rỡ mà là nơi để bạn quan sát, cảm nhận và có thể thử một vài món ăn vặt địa phương. Thỉnh thoảng, bạn sẽ thấy những người phụ nữ ngồi bán bánh injera hoặc sambusa nóng hổi, đây là dịp tuyệt vời để thử hương vị đích thực. Hãy cẩn thận với đồ đạc cá nhân vì chợ khá đông đúc.

Trong khi hầu hết du khách chỉ tập trung vào 11 nhà thờ đá chính, có một di tích tôn giáo quan trọng khác mà ít người biết đến: Tu viện Neakuto Le'ab. Nằm cách trung tâm Lalibela khoảng 10 km về phía Bắc, tu viện này được tạc vào một vách đá hùng vĩ, tạo nên một khung cảnh ngoạn mục. Khác với sự đông đúc ở các nhà thờ chính, Neakuto Le'ab mang đến một cảm giác tĩnh lặng, linh thiêng và gần gũi hơn hẳn.

Dù nằm trong danh sách các điểm tham quan, việc di chuyển đến đây đòi hỏi sự chủ động. Bạn cần thuê xe hoặc taxi địa phương để đến nơi, vì phương tiện công cộng không thực sự tiện lợi. Đường đi có thể hơi gồ ghề, nên hãy chuẩn bị tinh thần cho một chuyến đi khám phá thực thụ. Khi đến nơi, bạn sẽ thấy một quần thể nhỏ gồm các nhà nguyện và phòng lưu trữ được chạm khắc vào đá, bao quanh là một không gian mở nhìn ra thung lũng.

Điều đặc biệt ở Neakuto Le'ab là bầu không khí. Bạn có thể thấy các tu sĩ thực hiện nghi lễ cầu nguyện, nghe tiếng kinh kệ vang vọng trong hang đá. Tương tự như các nhà thờ đá, nơi đây cũng lưu giữ nhiều bản thảo cổ, những bức tranh tường tôn giáo và các thánh tích. Tuy nhiên, quy mô nhỏ hơn và ít du khách hơn tạo ra một trải nghiệm cá nhân hơn. Thời điểm đẹp nhất để ghé thăm là vào buổi sáng, khi ánh nắng chiếu rọi vào vách đá, làm nổi bật vẻ đẹp của kiến trúc và phong cảnh xung quanh.

Đây là một điểm đến tuyệt vời để hiểu thêm về đời sống tôn giáo của người Ethiopia, đặc biệt là trong sự yên bình và vắng lặng. Sẽ rất thú vị nếu bạn cùng ‘travel buddy’ khám phá nơi này và chia sẻ cảm nhận về không gian tâm linh độc đáo này.

Khi màn đêm buông xuống Lalibela, hầu hết du khách sẽ tìm đến các nhà hàng có nhạc sống phục vụ khách du lịch. Nhưng nếu bạn muốn trải nghiệm một không khí âm nhạc khác, gần gũi hơn và có chút ngẫu hứng, hãy thử tìm đến 'Lalibela Jazz Club'. Đúng như tên gọi, đây là một điểm đến quen thuộc của những người yêu nhạc jazz và blues tại thành phố này, nhưng nó không nằm trên các tuyến đường du lịch chính.

Nằm trong một con hẻm nhỏ khuất sâu vào trong khu dân cư phía Nam, bạn có thể sẽ cần hỏi đường người địa phương vài lần mới tìm ra. Quán không có vẻ ngoài ấn tượng, đôi khi chỉ là một cánh cửa gỗ đơn giản dẫn xuống tầng hầm hoặc lên tầng lửng của một tòa nhà. Bên trong, không gian thường khá chật hẹp, ánh đèn vàng mờ ảo, và luôn phảng phất mùi khói thuốc (nếu có người hút).

Sự đặc biệt của 'Lalibela Jazz Club' nằm ở chính âm nhạc và con người. Các ban nhạc địa phương thường biểu diễn ở đây, với phong cách pha trộn giữa jazz, blues và cả những giai điệu Ethiopia truyền thống. Không có màn biểu diễn cầu kỳ, chỉ là âm nhạc cất lên từ trái tim, kết nối những người có cùng đam mê. Bạn sẽ thấy cả người trẻ lẫn người lớn tuổi, cả người dân Lalibela lẫn vài ba du khách tình cờ lạc bước, cùng nhau hòa mình vào không gian âm nhạc.

Thời gian tốt nhất để đến là vào tối thứ Năm, thứ Sáu hoặc thứ Bảy, khi các ban nhạc thường xuyên biểu diễn. Hãy đến sớm một chút để chọn được chỗ ngồi ưng ý. Đồ uống ở đây chủ yếu là bia địa phương và một vài loại rượu mạnh. Đừng mong chờ một bữa tối thịnh soạn, mà hãy đến để lắng nghe, cảm nhận và tận hưởng thứ âm nhạc chân thật nhất của Lalibela. Giá cả ở đây khá phải chăng.

Khi rời xa những di tích lịch sử, hãy dành một buổi chiều để lang thang ở khu Kaleb, một khu dân cư nằm ở phía Đông Bắc Lalibela, gần với khu vực có nhiều quán cà phê và nhà khách. Khu vực này không có điểm tham quan cụ thể nào được đánh dấu trên bản đồ du lịch, nhưng chính sự ngẫu nhiên của nó lại mang đến những khám phá thú vị.

Kaleb nổi bật với những ngôi nhà có màu sắc rực rỡ hơn hẳn so với các khu vực khác. Tường nhà được sơn với nhiều gam màu, từ xanh lam, vàng chanh đến đỏ gạch, tạo nên một khung cảnh đầy sức sống. Xen kẽ là những khoảng sân nhỏ nơi người dân trồng hoa, phơi quần áo. Bạn sẽ thấy những em bé đá bóng trên nền đất, những bà mẹ ngồi trò chuyện bên hiên nhà, hay những người thợ thủ công đang miệt mài với công việc của mình trong các xưởng nhỏ không cửa ngăn.

Đi bộ trong khu Kaleb, bạn sẽ cảm nhận được sự cộng đồng mạnh mẽ. Mọi người dường như quen biết nhau, sẵn sàng chào hỏi những người lạ với ánh mắt tò mò nhưng thân thiện. Đây là nơi tuyệt vời để bạn có thể chụp những bức ảnh chân thực về cuộc sống thường nhật, về những góc nhỏ đầy màu sắc mà không cần phải chen lấn hay chờ đợi. Hãy thử ghé vào một quán nước nhỏ ven đường, gọi một ly nước mía tươi mát (nếu đúng mùa) hoặc một cốc trà nóng và quan sát dòng chảy cuộc sống.

Thời điểm lý tưởng để khám phá Kaleb là vào buổi chiều, khi ánh nắng vàng như rót mật xuống những bức tường đầy màu sắc, tạo nên một không gian ấm áp và lãng mạn. Đừng ngại đi xa hơn một chút, vì càng vào sâu trong khu dân cư, bạn sẽ càng cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp mộc mạc và bình dị của nơi này. Một mình lang thang ở đây có thể thú vị, nhưng có bạn đồng hành để cùng chia sẻ những phát hiện bất ngờ sẽ còn tuyệt vời hơn.

Du khách thường tìm đến các nhà hàng hay quán cà phê có tầm nhìn đẹp để ngắm hoàng hôn ở Lalibela. Nhưng nếu bạn muốn một trải nghiệm hoang sơ và ít người hơn, hãy thử chinh phục đỉnh đồi nhỏ mang tên 'Abuna Yemata' (tên gọi không chính thức, do dân địa phương đặt), nằm phía sau khu vực nhà thờ Bete Giyorgis.

Để lên đến đỉnh, bạn sẽ cần một chút sức lực để leo bộ. Đường đi không quá khó khăn, chủ yếu là những con đường mòn trên sườn đồi phủ đầy cỏ và đá nhỏ. Hành trình này mất khoảng 20-30 phút đi bộ từ chân đồi. Trên đường đi, bạn có thể bắt gặp những người chăn cừu địa phương hoặc những người dân đang trên đường về nhà.

Khi lên đến đỉnh, bạn sẽ có một tầm nhìn toàn cảnh 360 độ ngoạn mục. Bao quát cả thung lũng Lalibela, những mái nhà màu nâu đỏ, và xa xa là những dãy núi trùng điệp. Đặc biệt, vào lúc hoàng hôn, toàn bộ khung cảnh được nhuộm trong một màu vàng cam rực rỡ. Ánh nắng chiếu xiên qua những nhà thờ đá, làm chúng thêm phần linh thiêng. Khung cảnh yên tĩnh, chỉ có tiếng gió vi vu và tiếng chim kêu gọi đàn, hoàn toàn khác biệt với sự ồn ào dưới phố.

Thời điểm lý tưởng nhất là khoảng một tiếng trước khi mặt trời lặn. Hãy mang theo một chút nước uống và một chiếc áo khoác nhẹ vì trên đỉnh đồi có thể khá gió. Đây là nơi hoàn hảo để bạn cùng bạn bè ngồi lại, chia sẻ những suy nghĩ, hoặc đơn giản là lặng lẽ chiêm ngưỡng vẻ đẹp kỳ vĩ của thiên nhiên và của một Lalibela yên bình. Đừng quên máy ảnh để ghi lại khoảnh khắc đáng nhớ này.

Bỏ qua những nhà hàng sang trọng, nếu bạn muốn nếm thử hương vị Lalibela đích thực, hãy tìm đến khu Zobel, nằm về phía Nam của thành phố. Đây là một khu vực tập trung nhiều người dân địa phương sinh sống và cũng là nơi có nhiều quán ăn đường phố ngon và rẻ.

Khu Zobel không có vẻ ngoài hào nhoáng, nhưng chính sự mộc mạc ấy lại tạo nên sức hấp dẫn. Dọc theo các con phố chính và cả những lối đi nhỏ, bạn sẽ thấy vô số quầy hàng và quán ăn nhỏ phục vụ đủ loại món ăn Ethiopia truyền thống. Nổi bật nhất phải kể đến injera - loại bánh kếp làm từ bột teff, ăn kèm với các loại thịt hầm cay (wot). Bạn có thể thử thịt bò hầm (keye sega wot), thịt cừu hầm (asa tibs), hoặc các món chay được chế biến cầu kỳ với các loại đậu và rau củ.

Một món ăn khác bạn không nên bỏ lỡ là sambusa, loại bánh tam giác chiên giòn nhân thịt hoặc rau củ, rất thích hợp để ăn vặt. Ngoài ra, còn có các loại shiro (cháo làm từ bột đậu gà rang), fasolia (hỗn hợp đậu xanh và cà rốt xào) và nhiều món ăn kèm khác. Hãy thử ghé các quán ăn vào buổi trưa hoặc tối, khi các món ăn được chế biến nóng hổi và hấp dẫn nhất.

Điểm cộng lớn nhất của khu Zobel là giá cả rất phải chăng, phù hợp với túi tiền của mọi du khách. Hơn nữa, đây là nơi bạn có thể giao lưu với người dân địa phương, quan sát cách họ ăn uống và sinh hoạt. Nên chuẩn bị sẵn tiền mặt lẻ vì hầu hết các quán ăn đường phố đều không chấp nhận thẻ. Một trải nghiệm ẩm thực tại Zobel chắc chắn sẽ làm thỏa mãn vị giác của bạn và mang đến những câu chuyện thú vị để chia sẻ cùng hội bạn đồng hành.